RIP

Hmm, op 24 april om 23.45 uur plaatselijke tijd is een van m'n trouwste lezers overleden, nadat 'ie al 3 weken op intensieve zorgen gelegen had.
De statistieken zullen nu nog wel verder wegzakken.
Kans is groot dat hij m'n schuchtere pogingen om hier opnieuw tekstjes te plaatsen nog niet gezien had.

Behouden reis !

Film en opera

't Is al een hele poos geleden, maar niettemin vind ik het toch de moeite om vlug nog twee cultureel verantwoorde uitjes met M. te vermelden.

Eind maart hadden we nog eens de kans om met 2 naar de bioscoop te gaan, iets wat al ettelijke jaren geleden was. Onze keuze viel op het fel gelauwerde '12 years a slave', waarin men het verhaal vertelt van een vrije zwarte die in het Amerika van de 19de eeuw ontvoerd wordt en alsnog 12 jaar lang een slavenbestaan moet leiden. De film is gebaseerd op een autobiografisch verhaal van Solomon Northup, dat in 1853 verscheen.
Indrukwekkend en soms heel confronterend. Mooi is ook het contrast tussen de vaak fraaie beelden van de omgeving en de bikkelharde, wrede werkelijkheid van de slavernij. Kinderen die van hun ouders worden gescheiden, mensen overgeleverd aan de willekeur en razernij van anderen wegens hun huidskleur, verraad en een uitzichtloos bestaan leven.

Tegenvaller van formaat echter was wat mij betreft de verschijning van Brad Pitt. Aangezien hij een van de producers was, vermoed ik dat hij als deal de rol mocht spelen van de weldoener dankzij wie Northup uiteindelijk vrij kwam en weer naar zijn gezin kon terugkeren. Het zou hem gesierd hebben indien hij eens de rol van booswicht had gespeeld i.p.v. alweer die van edelmoedige held.

Een film die een diepe indruk nalaat en die ik klasseer bij prenten als 'Shindler's List' of 'The Pianist' bijvoorbeeld.

Enkele weken later gingen we dan beide op zondagnamiddag naar de Antwerpse opera voor een voorstelling van 'Lady Macbeth uit het district Mtsensk' van de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj. Alweer een evenement waar de toeschouwer niet meteen vrolijk van werd, maar dat ook weer een diepe indruk laat. Dat heeft ook niet enkel te maken met de opera op zich, maar met het lot dat Sjostakovitsj te wachten stond nadat Stalin een voorstelling had bijgewoond : zijn operacarrière werd erdoor gefnuikt.

Het is een grimmig stuk waar nauwelijks enige vreugde te beleven valt. Ik denk niet dat het bekende aria's telt (toch niet ten onzent), maar muzikaal zitten er verschillende mooie stukken in. Het decor voor deze versie was ook nogal troosteloos en dan zeker in het laatste bedrijf, iets wat aansluit bij de thematiek.
Wat interessant is bij de opvoeringen bij de Vlaamse Opera zijn de inleidingen voor het stuk begint. Een kenner geeft dan uitleg over de componist en bij de opera. Daar steekt een liefhebber veel van op en het helpt om alles beter te begrijpen.

Het is leuk om op een zondag rustig wat rond te kuieren als zowat alles gesloten is. Rond het operagebouw zijn er echter nog wat plekken waar je rustig en in een aangenaam kader een koffie of iets dergelijks kunt drinken.
Na het einde van de voorstelling zijn we dan naar het Braziliaans-Mexicaans restaurant Tropicos gegaan om ons daar tegoed te doen aan exotische kost en een caipirinha. Dat restaurant ligt vlakbij de Antwerpse opera, wat dus erg praktisch was. Ons laatste bezoek eraan dateerde van zeker 5 jaar (wellicht meer) tevoren, dus het werd wel tijd om nog eens de sfeer te gaan opsnuiven. Die is nauwelijks of niet veranderd en nu met het WK voetbal zijn ze ook open èn staat er een tv-scherm om de wedstrijden te volgen. We zullen ervan profiteren om er met m'n verjaardag eens naartoe te gaan met de kinderen. Voor R. zijn de examens dan net achter de rug, dus dat treft en die avond speelt bovendien de Seleção. Maar of we dat daar gaan kunnen bekijken is nog lang niet zeker, want anders bestaat de kans dat we niet meer thuisraken...

Gal Costa

Vrijdag, op weg naar Koksijde, in de wagen dit mooie stukje muziek van de Braziliaanse zangeres Gal Costa herontdekt nadat het al heel lang geleden was dat ik het nog had gehoord.



Wat een mooie lach ook, naast haar prachtige stem...

Het liedje gaat volgens mij over een man die zijn pleziertje gehad heeft bij zijn vriendin/minnares en allerlei excuses gebruikt om nadien terug naar huis te gaan. Daarom wil hij de trein van elf uur halen.
Maar ik ben nogal slecht in tekstexegese...
Voor wie een studioversie wil beluisteren, er zijn er beschikbaar via youtube.

Lezers die zich willen verdiepen in Braziliaanse muziek kan ik de collectie 'Minha Historia' aanraden. Elke cd is een compilatie van het werk van een bepaalde artiest en biedt een vrij goed overzicht van de carrière van de persoon of groep in kwestie. Helaas zijn ze moeilijk vindbaar.

Als uitsmijter nog een ode aan Brazilië

Vakantie (update 2)

Na onze terugkeer vingen we dus mijn moeder op, die enkele weken bij ons kwam logeren.

We profiteerden ervan om gezamenlijk enkele uitstappen te doen. Hierbij dus in vogelvlucht waar we de voorbije vakantie zoal heen gegaan zijn.

a) Een limburgs dagje, met een uitstap naar de Japanse tuin in Hasselt en vervolgens een bezoek aan het blotevoetenpad in Zutendaal, gelegen in het park 'Lietenberg'. Daarbij horen nog enkele tentoonstellingen over insecten.
Het was een bewolkte en redelijk frisse dag, waardoor we maar relatief weinig toeristen tegenkwamen.
De koi's (grote sierkarpers) in de Japanse tuin waren soms indrukwekkend groot en de kinderen hebben er zich beziggehouden met het voederen ervan.
De tuin zelf is niet bijster groot.


Het blotevoetenpad was een ontdekking voor ons allemaal.
We begonnen er wat wijfelend aan, maar uiteindelijk verliep alles redelijk vlot, al zijn de vele stukken met steentjes niet altijd even aangenaam voor de voetzolen. De modderstukjes en de gedeelten die volledig onder water stonden, vielen daarentegen wel mee.
Ook hier weer niet zoveel volk, maar toevallig wel een omvangrijke groep voor ons. De hemel dreigde wel, maar uiteindelijk bleef het bij motregen op het einde.
Uiteindelijk heeft iedereen van deze uitstap genoten, ook al deden de voeten soms pijn door de steentjes.


b) Uitstap naar de Nationale Plantentuin en Mini Europa.
Een week later ging het naar de plantentuin in Meise, in de eerste plaats om het park te bezoeken. Ik vermoed dat mijn moeder een zwak heeft voor deze plek, want ze is er al veel naartoe geweest. Voor de kinderen (en zeker Jules) was het mogelijk de eerste keer en buiten het kasteel was het voor hen gewoon een park zonder meer. Maar wel wat groter dan wat ze gewoon zijn.

Vervolgens gingen we eten in Brupark, dat volgens collega's niet meer is wat het ooit geweest is. Geen idee, want ik heb het eigenlijk nooit een fijne plek gevonden. Na een Italiaanse maaltijd trokken we naar Mini Europa, waar ik en de kinderen nog nooit geweest waren.


Wel, alles bij elkaar viel het nog mee ; het geheel is veel groter dan ik dacht en sommige gebouwen zijn toch echt wel indrukwekkend nagemaakt (in het echt moeten ze nog stukken indrukwekkender zijn natuurlijk).
Een dag met veel heen en weer gehos, waarna we tevreden naar huis terugkeerden om daar een nieuw tv-toestel in ontvangst te kunnen nemen.


c) Uitstap naar Seafront in Zeebrugge en het zandsculpturenfestival in Blankenberge
Als laatste uitstap voor de terugkeer van m'n moeder naar Brazilië waren we eigenlijk van plan naar de citadel van Dinant te gaan, maar dat betekende dat we langs de wegenwerken in Lummen zouden moeten rijden en ook wellicht nog hinder zouden ondervinden van de werken aan het viaduct van Vilvoorde... Dat was wat te veel van het goede en bijgevolg kozen we voor een alternatief plan. De kust in dit geval.


Met R. was ik jaren geleden al eens naar Seafront geweest, maar S. en m'n moeder hadden dat nog nooit bezocht.
Pronkstuk is uiteraard de Sovjet-Russische onderzeeër die je kan bezoeken. Er is eerst nog wel een tentoonstelling met allerlei wetenswaardigheden over de Noordzee, Zeebrugge en ook de duikbootoorlog, maar dit kon de kinderen maar matig boeien. Buiten was het voor hen hoofdzakelijk te doen. En daar lag de duikboot aangemeerd : een exemplaar van de Foxtrot-klasse als ik me niet vergis. Het is moeilijk voor te stellen dat enkele tientallen bemanningsleden vaak weken of maanden in zo'n relatief klein vaartuig moeten samenleven, met toch wel heel weinig privacy. Nu ja, voor het communistisch ideaal zijn wel grotere offers gebracht.

Vlakbij de duikboot bevindt zich ook nog een lichtschip dat eveneens bezocht kan worden. Dat lichtschip diende eigenlijk gewoon als een soort baken en bleef in principe steeds op dezelfde plaats voor anker liggen. Een dobberende vuurtoren als het ware.

Na Zeebrugge vertrokken we naar Blankenberge om eerst op de dijk iets te eten en vervolgens naar de zandsculpturen te gaan kijken. Allemaal Disney-figuren en -decors die van zand waren gemaakt. Ik heb er toch heel wat herkend.


d) Uitstap naar Le Grand Hornu en het kasteel en park van Beloeil
De laatste echte uitstap van deze vakantieperiode bracht mij en M. naar het cultureel centrum Le Grand Hornu in Henegouwen. De kinderen waren met m'n schoonouders en M.'s grootmoeder voor enkele dagen naar zee.

Le Grand Hornu is een voormalige industriële site die nog niet zo heel lang geleden een tweede bestemming vond als culturele aantrekkingspool, waar steeds diverse tentoonstellingen lopen. Vorig jaar was ik er al eens geweest en net als toen was het dit jaar mooi weer. We werden in uitstekend Nederlands ontvangen door de dame aan de kassa, waarna we recht naar het cafetaria gingen om van een overheerlijke salade te genieten (opgelet, deze salades worden geserveerd in de cafetaria met zelfbediening binnen in het gebouw ; buiten op de binnenplaats bevindt zich ook een restaurant). Alleen al daarom zou je bijna tot daar rijden. En ook voor de rust die er heerst. Beide keren dat ik er was, kon je de bezoekers bij wijze van spreken op de vingers van een hand tellen, zodat je ongestoord kunt genieten van het complex en de serene sfeer en wat kunt kuieren.


De tentoonstellingen spraken ons niet allemaal evenveel aan, maar wij zijn op dat vlak dan ook Beotiërs. De fototentoonstelling van verschillende fotografen sprak me wel aan.


Na hedendaagse cultuur te hebben opgesnuifd, wendden we de steven richting Beloeil om daar het kasteel en de tuin te bezichtigen. Alweer vorig jaar was ik dat eigenlijk ook van plan op de dag dat Le Grand Hornu voor het eerst had bezocht, maar om allerlei redenen is dat toen niet doorgegaan. 2de keer goede keer dan maar.
En ook daar was het genieten van de rust en het decor en net voor het vertrek naar huis nog van een heel groot ijsje gekocht aan het soortement van café vlak voor de ingang van het kasteel.

Beloeil was (is ?) eigendom van de prinsen de Ligne, een prestigieus geslacht met als mogelijk vermaardste telg Charles-Joseph de Ligne, die heel wat grote figuren uit de Verlichting (persoonlijk) kende.
Binnenin maakte vooral de bibliotheek de grootste indruk op me. Duizenden boekdelen waarvan sommige al een paar eeuwen oud ; ontzagwekkend.



De tuin alleen al is ook een ommetje waard als je in de buurt bent.

Op de terugreis reden we toevallig nog langs een ander fraai optrekje : het kasteel van Attre. Dit kan ook bezocht worden, maar daarvoor was het nu te laat. Volgend jaar wellicht.

Blitzbezoek

Het voorbije weekend kregen we eindelijk het lang aangekondigde bezoek van een oude, geliefde Braziliaanse vriend.
Ik leerde Luiz in 1990 kennen toen hij in een Brussels instituut 2 jaar theologie of filosofie kwam studeren. We hebben samen heel wat fijne momenten meegemaakt en ook bij M. heeft hij al jaren een plekje in haar hart veroverd. Telkens konden we in Brazilië op een hartelijk welkom rekenenen en Luiz en zijn familie/vrienden probeerden het ons elke keer zo veel mogelijk naar onze zin te maken, wat ook steevast lukte. Intussen zijn ook S. en R. absoluut verzot op hem.

Dit jaar kreeg hij de kans om voor een paar weken naar Europa te komen en in zijn drukke agenda vond hij gelukkig een gaatje om ook bij ons langs te komen. Helaas bleek zaterdag dat hij amper 1 dag kon blijven. Nauwelijks tijd genoeg om wat bij te praten eigenlijk voordat we zondag weer afscheid moesten nemen, dit wellicht voor opnieuw een paar jaar.

Een beter kerstgeschenk kon ik me eigenlijk nauwelijks dromen.

Is er een plan ?

Nadat de politie met veel machtsvertoon en spierballengerol enkele favelas heeft 'gekärcherd' mag toch wel de vraag gesteld worden of dit de zoveelste spectaculaire, maar al bij al cosmetische actie was, of dat er nadien ook nog iets gaat gebeuren om het lot van de mensen die er wonen daadwerkelijk en structureel te verbeteren ? Ook voor na de Olympische Spelen en het WK voetbal die er de komende jaren zullen worden georganiseerd ?
De politieke cultuur in Brazilië is wel degelijk aan het veranderen, en dit mede onder impuls van Lula en zijn PT, maar of de geesten voldoende gerijpt zijn om niet enkel de repressieve kaart te trekken in de strijd tegen de georganiseerde misdaad ? Hopelijk wel.

Heel mooi resultaat

dat Marina Silva behaalde in de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen. De opiniepeilers hadden deze groene politica van de Partido Verde nog geen 10% toegedicht, maar in werkelijkheid behaalde ze er 19,6 %.
Waarschijnlijk had ik ook op haar gestemd indien ik had mogen stemmen.
Toch een opsteker en het zorgt ervoor dat wie ook president wordt, terdege rekening zal moeten houden met dit electoraat, deze thema's en deze moedige vrouw.

Domper

En deze avond verloor Ghana dan nog eens, terwijl het niet onder moest doen voor Uruguay.

Kampioen van Rio

Ach, ik geef toe, ik ben nalatig geweest...
De talloze voetbalfans heb ik hier immers veel te lang op hun honger gelaten. Onbegrijpelijk. Des te meer daar het hier een heuglijke gebeurtenis betreft waar jullie allen met ongeduld op zaten te wachten.

Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen : Botafogo werd op 18 april jl. kampioen van Rio !
Dat deed het door ook de terugronde van het Cariocakampioenschap te winnen, waardoor de twee beslissende wedstrijden tussen enerzijds de winnaar van de Taça Guanabara (heenronde) en anderzijds die van de Taça Rio (terugronde) overbodig werden, aangezien beide door hetzelfde team werden gewonnen.

Net als vorig jaar ging het in de eindfase tussen Botafogo en Flamengo, maar in tegenstelling tot toen kon ons aller ploeg het deze keer wel afmaken en behaalde zo zijn 19 kampioenstitel in de staat Rio.
Laat de Antarctica maar aanrukken !

Taça Guanabara 2010

Het zal wellicht geen hond interesseren (voorzover deze blog nog überhaupt enige aandacht wekt), maar Botafogo heeft op 21 februari de begeerde Taça Guanabara 2010 gewonnen.
Deze trofee bekroont de heenronde van het voetbalkampioenschap van de staat Rio en geeft automatisch recht op een plaats in de finale waarin de winnaar van de heenronde uitkomt tegen de beste van de terugronde. In de finale versloeg Botafogo de prestigieuze concurrent Vasco da Gama, die hen nochtans in het poulesysteem met 6-0 had geklopt.

Het is voor Botafogo de 3de keer in 5 jaar dat ze met deze eer gaan lopen en hopelijk kan de ploeg, zoals in 2006, het kampioenschap van Rio winnen. Vorig jaar liep het helaas niet zo voorspoedig en werden ze door Flamengo geklopt in de twee wedstrijden die de Carioca 2009 beslechtten.

Een avond in fijn gezelschap

Namelijk dat van Nick Lowe en Ry Cooder, dat nog geen 10 dagen na Yo La Tengo. Plaats van het gebeuren ? De Koningin Elisabethzaal in Antwerpen, gisterenavond.

Met de trein naar daar, mooi tijdig aangekomen en onmiddellijk m’n plaats gezocht in de zaal.
Als voorprogramma trad de mij onbekende Juliette Commagere met haar groep op. Niet helemaal mijn smaak, maar zeker verteerbaar, in het bijzonder het Spaanse nummer waarmee ze begonnen. De drummer was overigens Joachim Cooder, zoon van en die ook meespeelde tijdens de set van zijn vader.

Daarna waren dus Lowe en Cooder aan de beurt. Twee al wat oudere mannen, waarbij Cooder wat leek te manken en nog steeds zijn smaak voor veelgekleurde hemden of T-shirts niet verloren had. Normaal gezien had ook Flaco Jimenez deze tournee moeten vergezellen, maar om gezondheidsredenen diende hij helaas af te haken. Eerlijk gezegd kwam ik hoofdzakelijk voor Ry Cooder. Nick Lowe kende ik vooral van naam, maar ik kon niet meteen een liedje van hem bedenken dat ik al had gehoord. Achteraf bleek dat mijn geheugen me parten speelde, want ze brachten onder meer ‘Half a boy and half a man’ van hem. En ‘All men are liars’ kan ik na al die jaren ook nu nog in gedachten meezingen (werd vroeger vaak op radio 1 gedraaid). Lowe zorgde wel voor wat leuke anecdotes. Ry Cooder maakte dan weer wat grapjes i.v.m. de Antwerpse burgemeester, die blijkbaar enkele verzoeknummers had.

De meeste liedjes kwamen uit het rijke repertoire van Ry Cooder (alhoewel, de meeste songs die hij breng zijn eigenlijk covers, weliswaar in een doorgaans meesterlijke bewerking) en meer bepaald uit de LP’s die hij in de jaren ’70 opnam. Aangezien die haast stuk voor stuk meesterwerken zijn (de studioalbums althans), was dit ook enigszins begrijpelijk. De meeste van zijn ‘soloalbums’ dateren ook van die periode. Daarna ging hij zich meer richten op het schrijven van filmmuziek of op muzikale projecten met andere artiesten. Het begon met ‘Fool for a cigarette/Feelin’ good’, met daarna in willekeurige volgorde onder meer ‘Vigilante Man’, ‘One meatball’, ‘Jesus on the main line’, ‘How can a poor man stand such times and live’, ‘He’ll have to go’, ‘Little sister’ enz. Reeds van bij de eerste zo karakteristieke noten van Cooders gitaar kon m’n avond nauwelijks meer stuk. De magie pakt dus ook in het echt.

Grappig was ook dat ruim de helft van het concert begeleid werd door een vrouwenkoortje bestaande uit Commagere en een van haar bandleden. Dit ter vervanging van het mannenkoor dat op heel wat Cooder-albums meezingt (Bobby King, Terry Evans, Willy Green Jr.). Beide sirenes moesten zo hun steentje bijdragen aan enkele lichtjes misogyne songs : ‘Crazy ‘bout an automobile’, ‘The very thing that makes you rich’, waarbij eerlijkheidshalve de man ook als een onnozele hals wordt geportretteerd.

Vooraf was ik blij en opgelucht dat ik alsnog een concert van Ry Cooder zou kunnen meemaken (zijn laatste bezoek aan ons land dateert naar verluidt al van de jaren ’90, wie weet wanneer het de volgende keer zal zijn) en na afloop ervan keerde ik meer dan tevreden weer naar huis. Misschien geen groots concert, maar zeker wel goed tot bij momenten uitstekend. En de voldoening dus van deze grootheid in levende lijve te mogen aanhoren en –schouwen was het geld en de moeite meer dan waard. Een negatieve noot was misschien dat de gitaren de stemmen soms te veel naar de achtergrond verdrongen ; de mix kon dus wat mij betreft af en toe wat beter, maar dat lag mogelijk ook aan de plek waar ik zat.

Wie geïnteresseerd is : tot voor een paar dagen waren er nog enkele tickets beschikbaar voor hun concert in Bozar vanavond. Rep u er naartoe, het loont de moeite.

Thuisgekomen las ik dan nog snel dat Brazilië Italië met 3-0 had verslagen op de Confederations Cup in Zuid-Afrika (voetbal). Steeds een geladen duel. Bien fait pour la gueule des Italiens ! Helaas merkte ik vanmorgen dat ik alweer de verkeerde zender had geprogrammeerd op ons videotoestel, zodat mijn kinderen dit waarlijk historisch gebeuren niet zullen kunnen bekijken. Nu maar hopen dat Brazilië en Spanje elkaar in de finale treffen. Dan kan R. zijn favoriet Fernando Torres nog eens aan het werk zien en het zou een mooie afsluitende affiche zijn.

Ironisch

Brazilië, dat de voorbije decennia een enorme schuldenlast torste en in de eerste helft van de jaren '80 zelfs virtueel bankroet was en besliste om de terugbetalingen op te schorten, is nu bereid om het IMF 10 miljard dollar te lenen.
Zie ook dit artikel.
Hoe een dubbeltje rollen kan.

Voetbal

Gisteren stond volgens het VRT-journaal de belangrijkste voetbalwedstrijd van het jaar op het programma : de finale van de Champions League, de competitie waaraan in principe de beste Europese clubs mogen meedoen, of de clubs die het jaar voordien het hoogst eindigden in hun nationale competities. Ik denk dat ik er hoogstens 10 minuten van gehoord heb, toen ik wat boterhammen klaarmaakte.

Mij, en u, lezer ongetwijfeld ook, interesseert eigenlijk meer hoe het Botafogo vergaat en uit die hoek komt de laatste weken niet zo’n goed nieuws.
Eerst verloor de ploeg nipt het kampioenschap van (de staat) Rio van rivaal Flamengo, nadat beide finalewedstrijden op 2-2 eindigden en penalty’s dienden te beslissen.
Eigenlijk had Botafogo al de kans gehad het kampioenschap in zijn voordeel te beslechten, maar dan had het de afsluitende finalewedstrijd van de terugronde (de Taça Rio) moeten winnen tegen (alweer) Flamengo. Als winnaar van de heenronde (de Taça Guanabara) was het automatisch kampioen van Rio geworden indien het de terugronde ook als eerste had afgesloten. Maar dat was helaas niet het geval en dus moesten 2 wedstrijden beslissen over winst en verlies in dit gegeerde kampioenschap. Het resultaat is inmiddels al bijna een maand gekend.

Enkele dagen geleden dan werd het nieuws bekendgemaakt dat Maicosuel zijn huidige ploeg, Botafogo, verlaat om bij een Duitse voetbalploeg te spelen, Hoffenheim, dat dit jaar in de Bundesliga 6de of 7de eindigde. Maicosuel werd net verkozen tot beste speler van het kampioenschap van Rio en was ook de topscorer van deze competitie.

Tot slot, nu de regionale kampioenschappen van 2009 afgelopen zijn, begint het kampioenschap van Brazilië en daarin bengelt Botafogo voorlopig nog ergens onderin het klassement met amper 2 punten.
Laat we allen samen hopen dat hier weldra verandering in komt !

Voor wie echt geïnteresseerd is in de Braziliaanse voetbalcompetie : sambafoot.

Weer terug 3

vastomlijnd of “flou” ?
statisch of evolueert het ?
vanzelfsprekend of niet
aanvaard je de jouwe of niet ?
al gevonden of nog op zoek ?
belangrijk of eerder bijkomstig m.b.t. uw visie op de buitenwereld ?
bepaalt die van anderen uw houding t.o.v. van hen of niet ?
wat is het ?
enz.

Er kunnen tal van vragen over het begrip "identiteit" worden gesteld.

Ofwel schuilen er in mezelf verschillende identiteiten ofwel ben ik er zelf nog niet helemaal uit wat de mijne is. Zelf beschouw ik me allerminst als Belgisch en nog minder als Vlaams, al bepaalt deze achtergrond ongetwijfeld voor een groot deel mijn denken en doen. De Braziliaanse roots kan ik toch niet helemaal wegsteken of ontkennen en dit zorgt voor een vreemde mix waar ik zelf soms ook moeilijk weg mee weet.
Enerzijds staat België voor de dagdagelijkse, soms grauwe realiteit, anderzijds vormt Brazilië een soort ingebeeld ideaal van dolce far niente, genieten en een uitbundigheid die ik hier zelden of nooit toon, wegens op een of andere manier geremd.
En deze dualiteit uit zich onder meer ook op een nogal verrassende manier, zoals ook weer op deze reis : er schuilt waarempel een voetbalfan in me... Meestal laat voetbal me nogal koud en bekijk ik in een heel jaar gemiddeld 1 à 2 wedstrijden op tv, bijna altijd westrijden in een internationaal kader. Over het Belgisch voetbalkampioenschap lees ik wel uitslagen in de krant of hoor ik ze op radio of tv, steevast hopend dat Anderlecht verloren heeft. Andere voetbalcompetities kunnen me evenmin echt boeien, ook niet de Braziliaanse. Maar een paar weken voor de afreis, neusde ik dus rond op een aantal blogs en op een ervan kwam de Braziliaanse dichter Drummond de Andrade ter sprake, wiens werk in het Nederlands werd vertaald door August Willemsen. Van hem wist ik dat hij een boek had geschreven over Braziliaans voetbal en ik vond onze reis een uitstekende gelegenheid om het eens te lezen. Dus snelde ik naar de Boekuil om het te bestellen.



Willemsen geeft een beknopte (ontstaans)geschiedenis van de Braziliaanse clubgeschiedenis a.d.h.v. enkele van de bekendste teams, besteedt heel wat aandacht aan het nationale team en aan een resem legenden, waarvan ik er ettelijke helemaal niet kende zoals bijvoorbeeld Friedenreich, Domingos da Guia, Leônidas da Silva, Nílton Santos. Twee spelers krijgen een voorkeursbehandeling : Garrincha en, uiteraard, Pelé. Van beide verkiest Willemsen duidelijk veruit de eerste, die een soort antiheld werd voor het Braziliaanse volk. Een pure entertainer die bekend stond om zijn dribbels en menig tegenstander soms letterlijk in het zand deed bijten of belachelijk maakte. Daarnaast zou zijn privéleven vandaag steevast breed in de roddelbladen zijn uitgesmeerd. Hij was namelijk lang geen modelechtgenoot of -vader, leidde een liederlijk leven, maar deed voor de rest geen vlieg kwaad. In deze opzichten doet hij me denken aan de jonge Jimmy White (snookerspeler): barstensvol talent, zorgeloos, denkend aan het publiek voor wie hij meer dan eens de show stal en daardoor zelfs wedstrijden verloor. Tijdens zijn glorietijd speelde Garrincha uitsluitend voor Botafogo, een club uit Rio.

Pelé was simpelweg een genie en hoogstwaarschijnlijk de beste profvoetballer aller tijden. Daar paarde hij bovendien het imago aan van de ideale schoonzoon, met als enige "smet" dat hij arm en zwart geboren werd.

De auteur spaart echter evenmin zijn kritiek op een aantal aspecten die hem storen, zoals de soms ondermaatse begeleiding van voetballers, de bobo's van de federatie of de clubs en ook het in Brazilië alomtegenwoordige godsdienstgevoel en de uiting ervan. Hij rept echter met geen woord over het politieke en sociaal-economische bestel in de optimistische jaren '50, de woelige jaren '60 en de dramatische rechtse militaire dictatuur die van '64 tot '85 duurde (niet zo bloedig als sommige andere in Latijns-Amerika, maar net zo grimmig, zeker de eerste 10 jaar). Deze heeft namelijk onder meer het voetbal misbruikt om zichzelf te legitimeren.
Het boek barst ook van de leuke citaten van Braziliaanse schrijvers of journalisten i.v.m. voetbal, wat eveneens een idee geeft van het belang die deze sport heeft in dat land.

Na enkele dagen lezen raakte ik dus weer meer en meer in de ban van het Braziliaans voetbal, in die mate dat ik niet naar huis wilde keren zonder enkele souvenirs.

Helaas heb ik geen Botafogo T-shirt gekocht met het nummer 7, dat van Garrincha. Ik heb er wel een gezien in een winkeltje vlakbij een toeristenval (Praia do Forte voor de kenners), maar toen vond ik het te duur en dacht ik dat ik later nog wel een kans zou krijgen. Niet dus. Uiteindelijk een Botafogo-shirt gekocht voor ruim het dubbele van die prijs en het was dan nog een recent... Thuisgekomen heb ik dan maar via ebay een T-shirt ter ere van Garrincha gekocht.
Hieronder ziet u mijn voorlopige 'collectie' : helemaal links het Garrincha-shirt in kwestie, daarnaast een shirt van Fluminense (een andere grote club uit Rio ; dat shirt heb ik van m'n ouders enkele jaren geleden gekregen), dan een van de seleção, gekocht in 2002 tijdens het WK dat Brazilië won en helemaal rechts een shirt van Botafogo, dat traditioneel in zo'n truitjes speelt.


Op de foto helemaal bovenaan ziet u 3 schildjes : linksboven Botafogo, rechtsboven Vitoria (een belangrijke Bahiaanse club) en rechtsonder Fluminense.
Tot slot nog helemaal onderaan een foto van teenslippers die ik kocht, ook van Esporte Club Vitória, waarvan m'n heel goede vriend Luiz fan van is (en die de eeuwige concurrent van Bahia is).
Het enige wat ontbreekt, zijn parafernalia van Bangú, alweer een club uit Rio. Deze club heb ik leren kennen dankzij een computerspel. Toen we in 1998 familie bezochten hadden enkelen een Playstationspel dat Fifa of zo heette met allemaal Braziliaanse ploegen. Voor de lol vroeg ik om voor mij een slechte ploeg te kiezen en dat werd blijkbaar Bangú. Bovendien las ik in het boek van Willemsen dat deze ploeg van in een arbeidersmilieu werd opgericht, wat ze voor mij alleen maar sympathieker maakt.

Terug thuisgekomen, haalde ik prompt een videocassette boven met een in 2002 opgenomen documentaire van Arte over Garrincha en Pelé. Ook daarin kwam het beeld naar voor van een voetbalkunstenaar die meer geïnteresseerd was in het spel dan in het resultaat, die door de man in de straat op handen werd gedragen en die tegen de heersende moraal in ging door zijn turbulente privéleven, wat hem duur te staan kwam in een rechtse dictatuur, waarin dergelijk gedrag niet geduld werd (hij leefde immers openlijk samen met zijn grote, buitenechtelijke liefde, de zangeres Elza Soares).



Enkele dagen geleden zocht ik voor het eerst sinds onze terugkomst op het net naar resultaten van Botafogo en het lijkt erop dat deze ploeg helaas nipt het kampioenschap van Rio (de staat, niet de stad) heeft verloren.
Ergens in mij moet toch iets Braziliaans sluimeren dat ervoor zorgt dat ik bepaalde omstandigheden een of andere transformatie onderga. Bovendien is deze sport nu eenmaal nogal prominent aanwezig in onze maatschappij en blinkt Brazilië er in uit, dus toch iets waarmee Brazilianen met trots kunnen uitpakken.
Orgulhoso de ser (por um parte) Brasileiro !

Weer terug 2

Opvallend zijn ook de talrijke grote winkelcentra of shopping malls in de grote steden, wat dikwijls ten nadele gaat van lokale (kleine) zelfstandigen (in Antwerpen kan men erover meespreken dankzij de mastodont Wijnegem en ik vermoed dat dit fenomeen ook speelt nabij Maasmechelen). Of dit enig effect heeft op het sociale weefsel ter plekke weet ik niet, maar er gaat wel heel wat couleur locale door verloren en, waarschijnlijk, jobs.

De plek om elkaar te ontmoeten is doorgaans dus niet het dichtstbijzijnde plein, park of andere openbare plek (daar is het immers GEVAARLIJK), maar het strand, zeker tijdens het weekend, of bij iemand thuis, waar men tijdens een copieus gerecht heel wat lacht en bijpraat, zoals we al meermaals hebben mogen ervaren. Aan het strand zijn de warme temperaturen ook draaglijker, al moet je wel de zon verdragen indien je geen plekje in de schaduw hebt kunnen bemachtigen (maar daar bestaan enkele middeltjes tegen). Niets zo leuk als aan het strand met je vrienden allerlei dingen te bespreken of de wereld trachten te verbeteren onder het genot van een caipirinha of kokossap en intussen bijvoorbeeld gefrituurde visjes binnenspelend of een heuse moqueca te delen. Intussen hou je het voorbijwandelend vrouwelijk of mannelijk schoon in het oog, lach je heel wat af en geniet je van je in het water spelende kinderen.

Bon, tijd om af te ronden, want ik begin langdradig te worden, vrees ik, en de lokroep van m'n bed wordt stilaan onweerstaanbaar. Wat hebben we nog qua pure toerische activiteit gedaan ? Een bezoek aan de Pelourinho, het historische hart van Salvador da Bahia. Tot nog niet zo heel lang geleden een buurt waar je beter kon wegblijven, maar die sinds ettelijke jaren heropgewaardeerd werd en ook tot het werelderfgoed behoort.


Op de foto ziet men het centrale plein waar de slaven naar verluidt gestraft werden om wat voor reden ook (ontsnappingspoging ? gewoon een fout gemaakt ?). In die buurt leefden, werkten de Portugezen oorspronkelijk en er staan nog heel wat gebouwen van in de koloniale periode (Brazilië werd in 1822 reeds onafhankelijk, wat vroeg is voor een Europese kolonie. Sommige gebouwen daar zijn dan ook werkelijk oud).
Daar vallen mensen als wij natuurlijk meteen in het oog, waardoor we het doelwit werden van verkopers allerhande en ook boefjes. Maar allemaal zonder veel erg, hoogstens wat ergernis. We deden er in ieder geval minder belachelijk dan Gène Bervoets en Zohra toen zij er op bezoek waren.
Daarnaast nog het Forte São Marcelo bezocht waar we een interessante rondleiding kregen, de Farol da Barra (een vuurtoren, waar we aan een kraampje wat lekkers aten, bediend door twee beeldschone vrouwen).

Einde deel 2. Mogelijk kaart ik in deel 3 een wat verrassend aspect van mezelf aan.

Weer terug

Eigenlijk sinds vrijdagmiddag reeds, maar wegens tijdsgebrek en gepieker over wat ik hier zou kunnen zetten, bleef het 'stil'.

Het doet vreemd aan om opnieuw in de realiteit geworpen te worden na haast twee weken in een soort luchtbel geleefd te hebben, waarin we ons al bij al om vrij weinig moesten bekommeren en men zich veeleer met ons bezighield. Onze kinderen waren wellicht de hoofdzorg, maar ook zij vergden uiteindelijk misschien zelfs minder aandacht dan anders. De aanwezigheid van grootouders en onze dagelijkse bezoeken aan een van de talloze stranden zullen daar wel voor veel mee te maken hebben gehad.

Ons vorige bezoek aan Brazilië lag alweer 7 jaar achter ons en S. was er dus zelfs nog nooit geweest. Al weken op voorhand keken de kinderen ernaar uit, wij ook, weze het om verschillende redenen toch wat met gemengde gevoelens. Om verschillende redenen verkozen we nu te gaan, onder meer omdat m'n ouders momenteel nog allebei in Salvador da Bahia wonen, in de staat Bahia, waar we haast enkel heerlijke herinneringen aan hebben. Tantes, neven en nichten wonen haast allemaal in het veel zuidelijker gelegen Paraná en daarenboven ook helemaal niet aan de kust, wat voor de kinderen toch een bijzonder groot verschil zou hebben gemaakt. Het klimaat is er ook minder warm. Dit allemaal om maar te zeggen dat ik van Brazilië en meer bepaald Bahia een bepaald ideaalbeeld had. Dit heb ik nu toch enigszins moeten bijstellen.

Ik blijf erbij, om op vakantie te gaan, vormt het een uitstekende keuze, maar om er permanent te leven, zijn er wat mij betreft toch enkele schaduwzijden.
De Brazilianen die we ontmoetten blijven goedlachse, gastvrije, ontwapenend vriendelijke mensen, maar dat kan niet verhullen dat er in die maatschappij verschillende werelden naast elkaar bestaan die in de mate van het mogelijke gescheiden worden : mensen met (veel) geld, wonen daar het liefst nog in zogenaamde 'condóminios' ; afgesloten domeinen waar een goedmenend mens enkel binnenkomt langs een ingangspoort waar je gecontroleerd wordt. Andere welstellenden schermen hun huis en tuin volledig af middels een hoge muur waarop scherpe voorwerpen, prikkeldraad op zijn aangebracht, eventueel met nog enkele camera's erbovenop. Ook suggereert men vaak de aanwezigheid van een grote hond en ik neem aan dat een aanzienlijk deel ook nog vuurwapens in huis heeft. De minst bedeelden wonen dan weer vaak op een hoopje in getto's, beter gekend als favelas, in vrij rudimentaire huizen.

Met de openbare infrastructuur is het geregeld pover gesteld. Zo laat de staat van de wegen vaak te wensen over. Voetgangers worden haast verplicht op de straat te wandelen, gewoon omdat er geen voetpad die naam waardig voorhanden is en dit geldt niet alleen in de bebouwde kom, waar de snelheid vertraagd wordt door de alomtegenwoordige 'quebra molas' maar ook langs de secundaire wegen waar veel sneller wordt gereden. Degelijke, veilige oversteekplaatsen op de grote wegen zag ik bitter weinig. Dit leidt voortdurend tot, op z'n minst, hachelijke toestanden ; voetgangers en fietsers moeten halsbrekende toeren uithalen om in het bijzonder hectische verkeer niet te worden aangereden. Wie meent dat Brussel erg is, moet zich beslist eens in het verkeer wagen in een grootstad van een ontwikkelingsland.

Einde deel 1.

Enkele indrukken

Hier zijn we dan, in Bahia en we doen ons best om van dit stukje paradijs (dixit R. maar ik treed hem bij) te genieten. En ook om snelsnel hier een berichtje te posten.


Het weerzien van ouders en goede vrienden, het opnieuw proeven van typische streekgerechten, caipirinha zoals hij nergens anders smaakt, kokossap, hangmatten...
Voor de toerist ideaal, voor João/Gabriella met de pet vaak hard werken in moeilijke omstandigheden en voor weinig geld.


Intussen lezend in 'De goddelijke kanarie' van August Willemsen, waarvoor ik het idee kreeg dankzij Sodade.

Auw

Niet evident 's nachts om half drie opstaan.

Haastige spoed is voor een keer wèl goed

Snel, lezer, rep u naar de website van La Première, het eerste radionet van de RTBF.
Deze avond, zowat vanaf 20 tot 23 uur de rechtstreekse uitzending van het concert in Bozar van het Tom Jobim Trio, dit n.a.v. het zogenaamde 50-jarige bestaan van de bossa nova.

Dat trio bestaat uit Tom Jobims zoon, Paulo, en kleinzoon, Daniel, en Paulo Braga, die naar verluidt Tom Jobim jarenlang begeleidde op drums.
Daarnaast treedt ook levende legende Milton Nascimento op.

Onwetenden zullen wel neerkijken op bossa nova, maar ze hebben ongelijk.

Wie wil luisteren, kan hier terecht : http://old.rtbf.be/rtbf_2000/bin/view_something.cgi?id=0172086_sac

Salvador da Bahia en lifestyle

Ik gruw van de term lifestyle en de lading die hij dekt : in mijn ogen eigenlijk niets of veel wind over vooral onnozele zaken of toch zo gebracht dat ik over het onderwerp niets wijzer word. Elk zichzelf respecterend blad lijkt er wel aan mee te doen, zo ook onze krant die vindt dat bij elke weekendeditie een extra katern hoort met haast enkel blabla in. Ik beschouw dat als pure verspilling.

Vandaag was er een reportage gewijd aan de Braziliaanse stad Salvador da Bahia, hoofdstad van de noordoostelijke staat Salvador. Benieuwd begon ik erin te lezen, maar veel interessante zaken stonden er niet in en het stuk schepte veeleer een, niet eens zo slecht, sfeerbeeld.

Nieuwsgierigen zou ik echter eerder aanraden om een cd van pakweg Dorival Caymmi te beluisteren om meer te weten te komen over deze mooie stad en haar inwoners en, vooral, de sfeer te proeven. Je ziet zo de prachtige Salvadoraanse stranden voor je met hun mooie golven en, heel vaak, palmbomen, de in traditionele, witte klederdracht getooide Bahianas, de vrolijke, goedlachse bevolking, je proeft haast de acarajé of het kokossap, je beeld je zo de jangadas in, je herbeleeft je wandeling door de Pelourinho of omgeving rond de Bonfimkerk. Portugees begrijpen is daarbij uiteraard een pluspunt, maar niet onontbeerlijk. De muziek spreekt ook voor zich. Ook hier weer is de Minha historia-reeks een goede tip, al weet ik niet of die cd nog makkelijk te vinden is.

In het artikel maakte de auteur gewag van de 'laat-maar-waaienmentaliteit' die er zou heersen. Dit klopt ergens wel en ik ben benieuwd of m'n vader eraan zal kunnen wennen. ;-)