Diderot (bis) en Nick Cave

De vorige week las ik het tweede boekdeel uit van de 5-delige Bouquin-reeks gewijd aan deze Franse denker, met zijn romanwerken.

Het sloot af met zijn mogelijk twee bekendste werken : 'Le neveu de Rameau' en 'Jacques le fataliste'.

Vooral met 'Jacques le fataliste' schreef Diderot een echt meesterwerk. Ik las het nu zeker voor de 3de maal en telkens blijft het werk me verbazen en verrukken. Hij verweeft op grootse wijze verschillende registers, gaande van filosofie tot het burleske (Rabelais is niet veraf), puur juridisch jargon tot libertijnse scènes, zet zijn lezer soms op het verkeerde spoor, spreekt hem ook regelmatig rechtstreeks aan en vermaant hem zelfs, zoals het onderstaande citaat, waarmee het boek ook begint, aantoont :
"Comment s'étaient-ils rencontrés ? - Par hasard, comme tout le monde. - Comment s'appelaient-ils ? - Que vous importe ? - D'où venaient-ils ? - Du lieu le plus prochain. - Où allaient-ils ? - Est-ce qu'on l'on sait où l'on va ? - Que disaient-ils ? - Le maitre ne disait rien ; et Jacques disait que son capitaine disait que tout ce qui nous arrive de bien et de mal ici-bas était écrit là-haut."

Het verhaal is vrij eenvoudig en eigenlijk gewoon een aaneenschakeling van allerlei tafereeltjes en ontmoetingen die telkens de aanleiding vormen voor een nieuw verhaal of voor beschouwelijke overpeinzingen. Jacques en zijn meester vormen een onafscheidelijk duo en zijn onderweg naar ergens. Tijdens hun reis ontmoeten ze allerlei mensen en beleven ze enkele avonturen of vertelt Jacques over zijn leven. De gevoerde gesprekken worden ook vaak gekruid met typische uitdrukkingen of stopwoorden die per bladzijde meermaals terugkeren of uitspraken die het geheel nog meer op een sappig gesprek doen lijken.

Vooral Jacques' liefdesleven en ontmaagding interesseert zijn meester mateloos. Echter, het fijne daarvan komt de lezer pas op het einde te weten, of helemaal niet, dat laat ik hier in het midden. Ik kan u aanraden het boek zelf te lezen om dat te weten te komen. Zijn relaas wordt immers voortdurend onderbroken door zijn meester, door een gebeurtenis of door de auteur zelf, waardoor dit maar blijft aanslepen. Een universiteitsprofessor van me heeft ooit tijdens een les toegegeven dat hij precies daardoor het boek nooit heeft kunnen uitlezen. Dit procédé kan dan sommigen wel irriteren, het amuseert tegelijkertijd, door de weergaloze wijze waarop Diderot het toepast.

De praatzieke Jacques gelooft, zoals de titel al aangeeft, dat alles al vastligt en gebeurt zoals de voorzienigheid of God het in onze plaats bepaalde. Zijn meester is daar minder van overtuigd en vindt dat de vrije wil, toeval enz. een grote rol spelen. Wel blijft hij een overtuigd voorstander van de sociale orde in het Ancien Régime en behoudt hij zich het recht voor zijn reisgenoot maar tegelijk en vooral bediende een pak rammel te geven.

Daarnaast is er bovendien de heel mooie schrijfstijl. Het 18de eeuws Franse proza vind ik persoonlijk stylistisch van het mooiste wat ik al gelezen heb (zie ook Sade of Choderlos de Laclos). Het zal nu ongetwijfeld wat archaïsch overkomen qua woordenschat en het veelvuldig gebruik van de verschillende vormen van de subjonctif, maar het blijft wel gewoon mooi.

'Jacques et son maître' vormen een onafscheidelijk en haast spreekwoordelijk geworden duo zoals de bühne of de literatuur er wel meer hebben opgeleverd ; denk maar aan Don Quichote en Sancho Panza, Bouvard en Pecuchet, Gaston en Leo, Laurel en Hardy enz.

Ik ben ervan overtuigd dat dit werk uitstekend geschikt is om iemand het plezier te laten ervaren dat lezen je kan verschaffen, ook uitgebluste scholieren bijvoorbeeld.

'Le neveu de Rameau' is dan weer een dialoog tussen een ik-figuur en de neef van de befaamde componist. Le neveu is een parasiet die met zijn artistieke talenten weinig of niets aanvangt. De man heeft enkele originele ideeën en bewondert grote toenmalige gewetenloze schurken of groten, zoals bijvoorbeeld de financier Etienne-Michel Bouret of broer en zus de Tencin, voor middelmatigheid heeft vooral minachting, ook al behoort hij er door zijn eigen levenswandel zelf toe, wat hijzelf maar al te goed beseft en waardoor hij ook zichzelf niet hoog schat. Wat dat laatste betreft, herken ik wel wat van hem in me.
Le neveu rijgt in dit gesprek nogal bizarre standpunten op allerlei vlak aan markante analyses, koppelt groteske mimiek aan opwellingen van kunstzinnige uitingen, is een vat vol tegenstellingen.
De dialoog valt grosso modo uiteen in twee delen : een waarin de neef zijn soms extravagante meningen ventileert en een ander dat meer gewijd is aan theoretische bespiegelingen over muziek en kunst in het algemeen.
In het echt zou hij uiteindelijk geïnterneerd worden of zijn laatste jaren in een klooster hebben doorgebracht, volgens sommigen omdat hij waanzinnig was geworden.

Voor geïnteresseerden : geheel toevallig worden tot 13 februari in het Brusselse Théâtre du Parc 'Le neveu de Rameau' en de 'Supplément au voyage de Bougainville' gespeeld. Mij spreekt dat wel aan.

Het boek dat ik vervolgens las, contrasteert wel heel erg met de optimistische, lichtvoetige toon met de werken van Diderot. Ook de humor is van een totaal andere orde. Het gaat om het mistroostige, rauwe 'De dood van Bunny Munro' van Nick Cave, wat ik met Oudejaar van M. kreeg.

Na de zelfmoord van zijn vrouw zwalpt Bunny Munro, een seksverslaafde handelsreiziger die schoonheidsproducten aan de vrouw brengt, met zijn zoon in zijn kielzog richting waanzin en ondergang.
Het einde ervan viel me wat tegen eigenlijk en lijkt wat mij betreft niet te passen bij de rest van het verhaal. Nu is het niet gitzwart, maar wordt het bijna melig.
Gelukkig is er nog de humor zoals reeds aangegeven. Wat dat betreft spelen Avril Lavigne (een 'zangeres' als ik het goed heb) en haar kutje een prominente rol. Geen idee of de dame in kwestie het waardeert, maar het werkt wel.

Sprankeltje hoop

Aaah, enige weken geleden ben ik blijkbaar wat voorbarig geweest met het dood verklaren van Saab.
Gisteren werd namelijk bekend gemaakt dat het merk werd overgekocht door Spyker, een Nederlandse fabrikant van exclusieve sportwagens. Al strijkend vernam ik het nieuws op het journaal, nadat ik eerder al dagen voortdurend de gespecialiseerde forums afspeurde naar informatie.

Wat een blijdschap ! De cognac heeft beter gesmaakt dan anders.
De nieuwe eigenaar heeft ook al aangegeven dat Saab weer eigenzinniger, Zweedser (wat dat ook moge betekenen) moet worden. Ook wat exclusiever wellicht...
Hopelijk komt Saab er bovenop.
Zelf weet ik al wat mij te doen staat : volop sparen voor een nieuwe Saab 9-5, die werkelijk heel mooi en degelijk schijnt te zijn. Beschikbare foto's en gegevens laten alvast het beste verhopen over het potentieel van deze wagen.

Blij weerzien

Gisteren tijdens m'n middagpauze geluncht met een vriend die ik al jaren niet meer had gezien.
Intussen heeft hij samen met zijn vriendin een huis gekocht in Sint-Joost-ten-Node en hebben ze een dochtertje dat al meer dan 1 jaar oud is.
Wat bijgekletst over vanalles en nog wat. Heel fijn en hopelijk duurt het toch wat minder lang eer we elkaar de volgende keer weerzien.

Nog humor

Een al vrij oud fragment ; komt uit de film 'Der Untergang'.
Het contrast tussen wat 'Hitler' echt zegt in het Duits en de ondertiteling maakt het geheel nog grappiger.

De Ewan en Charlie zijn de acteur Ewan McGregor en zijn vriend Charlie Boorman die met twee BMW GS'en Afrika doorkruisten, zogezegd het avontuur tegemoet. Naar verluidt was er in werkelijkheid heel wat minder avontuur mee gemoeid dan ze lieten uitschijnen.

Slapstick

Een rondje op het racecircuit van Jerez in het gezelschap van Riccardo Patrese en zijn echtgenote.
Patrese is van 1977 tot 1993 F1-piloot geweest en meervoudig GP-winnaar. Een heel aimabel man ook, die als hobby onder meer elektrische treintjes verzamelt.

Hier haalt hij een grap uit met zijn vrouw, die helemaal door het dolle heen raakt. Prachtig is ook om te zien hoe kalm hij er bij blijft en er zichbaar plezier aan beleeft.

Haïti

Kunnen de grote persorganen niet onderling afspreken om 1 ploeg per taal en/of medium te sturen ?
VRT, VTM, NOS een ploeg bijvoorbeeld, RTBF, RTL, TF1, France 2 hetzelfde, Vlaamse en Nederlandse kwaliteitskranten 1 team/journalist ?

Zoals het nu lijkt te gaan, komen er enkel maar mensen bij die alleen maar in de weg lopen, voor extra monden, magen, darmstelsels en blazen zorgen, zonder dat ze echt hulp (kunnen) bieden.

Bij het vernemen van al dit akelige nieuws moet ik denken aan 'Dey' (rouw) van Toto Bissainthe.

Schoonheden

Gisteren begon opende blijkbaar het autosalon voor het grote publiek.
Zelf trok ik dan weer tijdens m'n middagpauze naar een reeks andere tentoongestelde auto's, dit in het kader van de tentoonstelling 100 jaar Bugatti in Autoworld.

Wel, het was de moeite waard. Ontroerd, blij, lachend kwam ik weer buiten.
Sommigen zullen dergelijke wagens misschien decadent vinden, wel, ik vind het goed dat er in deze wereld nog dergelijke schoonheid bestaat.












Hier een van de zeer zeldzame Royales, maar in een andere uitvoering dan de mijne. Hoe sierlijk ondanks de enorme afmetingen.


Tot slot, mijn voorlopig favoriete foto :

Hartverwarmend en ontspannend

Om de zorgen voor even te vergeten

Verontrustend

Vanmorgen kwam ik tijdens het strijken zag ik toevallig op het programma Lichtpunt een reportage over de Franse kernindustrie.
Niet goed voor de gemoedsrust.
Het ging niet zozeer over de voor- en nadelen van atoomenergie, maar wel over de interne werking ervan, in de kerncentrales.

Zoveel mogelijk winst is in die sector ook al het motto. Ook daar worden arbeiders als (overtollige) ballast beschouwd die je moet uitpersen, waarvan de arbeidsomstandigheden lamentabel zijn, de veiligheidsprocedures worden er misschien naar de letter van de reglementering nageleefd, maar zeker niet naar de geest ervan.
Ervaren mensen vertrekken en 'bleus' komen in de plaats. Werknemers worden ziek of zullen het in de toekomst wellicht worden. Wie wantoestanden wil aanklagen wordt het leven moeilijk gemaakt of vliegt buiten. Relatief veel mensen bij wie de stoppen doorslaan, een niet verwaarloosbaar aantal pleegt zelfmoord.
En de overheid speelt bewust een dubieuze rol.
Het betrof hier de kerncentrale van Cruas, beheerd door EDF.

Onwezenlijk

Gisteren kwam een collega afkomstig uit Mauritius me groeten en als deel van het vaste triviale ritueel vragen we hoe het met elkaar gaat. Ik maak een grapje dat het temperatuurverschil tussen hier en Mauritius wel opvallend moet zijn, want ze was er tijdens de Kerstperiode teruggekeerd.
Ze houdt het niet meer en begint bijna te huilen. Blijkbaar is vlak voor haar aankomst daar haar jongere broer verdronken en heeft ze hem mee begraven. Ze had het hier nog aan praktisch niemand verteld.
Ook al kon ik dat niet weten, dan zak je wel even door de grond van schaamte.

Nog gisteren stuur ik m'n jaarlijkse e-mail naar mijn vroegere baas om hem het beste te wensen voor 2010, iets wat ik elk jaar uit wellevendheid, maar met plezier deed, gewoon om het contact niet te laten verwateren. Jaarlijks stuurden we elkaar zowat 2 à 3 berichten, meer niet. Hij antwoordt rond 15.30 uur dat hij me hetzelfde toewenst en blabla.
Vanmorgen verneem ik dat hij vannacht overleden is.
De dingen des levens uiteraard, maar het is toch even schrikken en slikken wanneer je het verneemt.