De eerste, 'Paradise Now' gaat over twee jonge Palestijnen die de opdracht krijgen om een zelfmoordaanslag uit te voeren, een lotsbestemming waarvoor ze eerder bewust gekozen hadden. Deze film heb ik onlangs op DVD gekocht, nadat ik hem een tijd geleden op video had opgenomen.
De tweede zag ik gisteren in de bioscoop : 'Des hommes et des dieux', over een kleine groep monniken die in het Algerijnse Atlasgeberchte wonen en leven en besluiten om niet te vluchten voor de burgeroorlog en de terreur die er in de jaren '90 in dat land woedden. Het zal een groot deel van hen fataal worden.
Beide films zijn bijzonder sober en eenvoudig, zowel qua vorm als inhoud. Er is haast geen actie en ze draaien rond de manier waarop de diverse protagonisten omgaan met de situatie waarin ze terecht gekomen zijn.
Beide prenten tonen op een serene en integere manier persoonlijke conflicten en vermijden de val van de karikatuur of het melodrama.
Voor mij vormt de grootste verdienste van 'Paradise Now' het feit dat de filmploeg erin slaagt om de kijker te doen beseffen dat zelfmoordterroristen niet noodzakelijk bloeddorstige of gebrainwashte robotten zijn zonder gevoelens, integendeel. De film is tevens een ode aan de vriendschap. Mogelijke punten van kritiek zouden kunnen zijn dat er relatief weinig aandacht wordt besteed aan de familieleden en naasten van de twee protagonisten en tevens dat de effecten van de Israëlische bezetting niet of nauwelijks worden belicht. Daan kan men tegen inbrengen enerzijds dat de figuur van Suha die rol speelt. Deze jonge vrouw, blijkbaar de dochter van een Palestijnse held/martelaar, tracht vooral Saïd op andere gedachten te brengen, maar vruchteloos. Zijn vriend Khaled is aanvankelijk zelfverzekerd, maar begint na verloop van tijd steeds meer te twijfelen. Van de ijzeren greep waarin Israël de bezette gebieden houdt, wordt inderdaad niet heel veel getoond, maar de dreiging is wel steeds latent aanwezig en er wordt wel degelijk aandacht besteed aan de precaire situatie waarin de Palestijnen in die gebieden moeten zien te overleven.
Het personage van Saïd wordt het meest uitgewerkt ; hij lijkt gedreven door zowel de wil om zich te verzetten tegen het onrecht dat zijn volk wordt aangedaan als door de drang om goed te maken om wat zijn vader voorheen mispeuterde, om de familiale smet ongedaan te maken.
Er is geen fysiek geweld te zien in de film, geen actiescènes en toch boeit hij de kijker (ten minste, als je de moeite wil doen om aandachtig te kijken, wat met m'n andere gezinsleden niet bepaald het geval was). Het open einde laat weinig aan de verbeelding over en je raadt wat er te gebeuren staat. Tegelijk voel je mee met de hoofdpersonages, wat toch een huzarenstukje is gezien het beladen onderwerp.
'Des Hommes et des Dieux' vertelt het verhaal van 8, later 9 Franse monniken die leven in een vrij afgelegen streek in Algerije en trachten de lokale gemeenschap bij te staan. Regisseur Xavier Beauvois brengt vooral de manier in beeld waarop deze mannen trachten om te gaan met de wetenschap dat ze zelf ook elk moment het slachtoffer kunnen worden van het klimaat van terreur dat er in de jaren '90 in Algerije heerste.
Ook in deze film is van actie of een intrige nauwelijks tot geen sprake, van snelle cameravoering of spektakel evenmin ; een hele verademing t.o.v. wat tegenwoordig gangbaar is in filmland.
Vaak zien we close-ups of vergezichten en gebeurt er haast niets. De film speelt zich ongeveer af volgens het levenritme van de monniken, die algemeen aanvaard worden in het dorp waar ze vlakbij wonen, ook al zijn zij christenen en de bewoners moslims. Beide respecteren elkaar en van enige bekeringsijver is nergens iets te bespeuren.
Hoe de monniken omgaan met de steeds voelbaardere dreiging staat centraal, niet de gijzeling of hun uiteindelijke dood. Hoe ze sereen trachten zich toch te blijven inzetten voor het welzijn van de burgers rondom hen, ondanks de twijfels en (soms) vertwijfeling.
De scène waarin ze gezamenlijk het avondmaal nuttigen terwijl ze intussen luisteren naar het 'Zwanenmeer' van Tsjaikovski is uitermate ontroerend.
Voor een recensie die een goed beeld van de film geeft, kunt u onder meer hier terecht.
Een film die beklijft en nog steeds in een aantal zalen vertoond wordt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten