vrijdag 20 september 2013

Japanoloog in de dop


Na in de loop van de jaren enkele grote Japanse schrijvers gelezen te hebben (Kawabata, Mishima, Dazai bijvoorbeeld), maar dat land na verloop van tijd wat uit het oog verloren te hebben, werd het tijd om me verder te verdiepen in de Japanse cultuur.
Echter, in plaats van 'hoge cultuur' koos ik de voorbije weken en maanden resoluut voor 'lage cultuur' in de vorm van Japanse monsterfilms.

Lang geleden had ik al enkele Godzilla-films gekocht en omdat de kinderen er een hele tijd dol op waren, werden deze vaak bekeken. Godzilla is een reusachtige hagedis die ontstaan is door atoomproeven die werden uitgevoerd in de Stille Oceaan. Het is blijkbaar zijn oorspronkelijk levensdoel om Japan te vernietigen, maar al heel snel moet hij niet alleen strijd leveren tegen mensen, maar ook tegen andere monsters die ontstonden uit de vruchtbare verbeelding van de Japanse filmstudio Toho (in de praktijk : acteur in rubber hagedispak vertrappelt een model van een stad en vecht veelal tegen een andere acteur in een monsterpak).
Uiteindelijk ontstond er een hele franchise met tot nu toe ruim 30 Godzilla-films, de ene al slechter dan de andere, maar sommige zijn nog wel te bekijken als je in de juiste stemming bent en bereid bent om je verwachtingen wat bij te stellen.

De interesse van R. en S. was intussen wel al enige tijd weggeëbd, maar hier kwam plots verandering nadat we tijdens de grote vakantie naar de film 'Pacific Rim' zijn gaan kijken, waarin de invloed van Japanse monsterfilms onmiskenbaar is (wat de regisseur ook gewoon erkent). Daarin proberen aliens, die niet vanuit de ruimte komen, maar vanuit het binnenste van de aarde, de wereld te veroveren d.m.v. gigantische monsters die ze op de mensheid afsturen en die dan steden beginnen te vernielen. Uiteraard worden de booswichten verslagen !
Neveneffect van deze film : weer een hele lading Godzilla-films besteld en een privécollectie die stilletjesaan de grootste in onze nederzetting moet zijn. En S. die intussen hele avonden het internet afschuimt op zoek naar filmfragmenten en informatie over Godzilla. Hij overweegt zelfs ernstig er een boek over te schrijven.


Maar daarnaast zorgde mijn vlijtig opzoekwerk ervoor dat ik stootte op een ander Japans monster : Gamera, die blijkbaar bij onze Oosterse vrienden haast even populair is als zijn makker. Gamera vraagt van de nuchtere, argeloze kijker een nog grotere inspanning om de films niet zonder meer af te doen als Japanse rotzooi. Dit reptiel is namelijk een hele grote schildpad, met slagtanden, die... kan vliegen... met behulp van straalmotoren...
Ook hij komt vanuit zee in Japan aan, maar ondanks z'n vervaarlijk uiterlijk, blijkt hij toch een mensenvriend, want hij beschermt Japan tegen enkele andere booswichten die het slecht voor hebben met het land of de mensheid. Natuurlijk vallen er bij de strijd tussen Gamera en zijn vijanden heel wat brokken en, helaas!, doden.

Het monster verscheen voor het eerst in de jaren '60 op het scherm en die films, zeker de latere, worden nu afgedaan als nauwelijks het bekijken waard. En toch heeft die Gamera (de 'oude' dus) niet zo heel lang geleden de Westers mainstream bereikt : in een van de afleveringen van het 3de of 4de seizoen van de gelauwerde reeks 'Mad Men' zitten Don Draper en zijn collega Lane Pryce samen in een bioscoop naar een Gamera-film te kijken, dit vooraleer ze samen uitgebreid gaan tafelen en van vrouwelijk gezelschap genieten.

Ik had via het internet de trilogie besteld die in de jaren '90 van de vorige eeuw was gemaakt en toegegeven, die films zijn verrassend genietbaar eens je de hierboven geschetste basispremisse aanvaard hebt, uiteraard, en wat mij betreft moeten ze zeker niet onderdoen voor de 'Jurassic Parc'-reeks, integendeel. Een welkome verandering t.o.v. de gebruikelijke clichés in monsterfilms is dat vrouwen hier vaak een belangrijke rol in de plot krijgen als sterk personage en niet gewoon hard schreeuwend weglopen van het naderende gevaar. Wie deze films ergens in een ramsjbak ziet liggen, aarzel niet, je hebt er voor een paar uur amusement van een behoorlijk niveau aan en de kinderen zullen het ook eveneens fijn vinden (bestaat wel niet met Nederlandse ondertiteling, wel Franse).


Geen opmerkingen: