Opera

Sinds een week luister ik weer eens naar opera. Dat komt met periodes.
Zo was ik zondagavond was ik in een wat mindere stemming en had ik zin om in bad eens naar opera te luisteren. Het liefst nog vrij luid ook. De buren zullen het geweten hebben. De enige opera in huis (de rest ligt op het werk) was 'La Gioconda' van Ponchielli, opgenomen in 1959 in de Scala, met Maria Callas in de sterrol. Mooi, mooi.

Van opera, en klassieke muziek in het algemeen, heb ik vrij weinig kaas gegeten, maar ik heb toch een bescheiden collectie waar ik regelmatig iets van beluister. Zoals zondag. En eerlijk gezegd, ik kan een barslechte opvoering nauwelijks of niet onderscheiden van een magistrale. Wat ik wel nog enigszins kan is oordelen of ik iets mooi vind of niet. Verder gaat mijn 'kennersoor' niet.

Maria Callas, een naam waaraan haast niet te ontkomen valt, maar haar wereldwijde bekendheid heeft ze misschien net zo goed te danken aan haar glamourleven als aan haar artistieke verdiensten. Zit ik er ver naast als ik beweer dat ze de eerste operazangeres was die een wereldster werd en sprak door haar privéleven net zoveel tot de verbeelding. Momenteel maken we misschien een beetje hetzelfde mee met het 'glamourduo' Netrebko-Villazon, maar ik denk dat de doorsnee man of vrouw in de straat nog nooit van dit koppel gehoord heeft.
De blinde adoratie die soms spreekt uit sommige reacties valt daar ook deels door te verklaren als je het mij vraagt ; mensen zoals ik die ergens wel de klok hebben horen luiden, maar die niet weten waar de klepel hangt en gewoon nazeggen wat zovele anderen voor hen beweerden, maar niet noodzakelijk met kennis van zaken.

Waarin Callas, naast het zingen, ook nog uitblonk en baanbrekend was, was het acteerwerk op het podium. Zoals u wel zult weten, vormt opera een combinatie van beide en zij voegde heel wat dramatiek toe aan de rollen die ze speelde, gaf ze meer psychologische diepgang. Helaas bestaan er nagenoeg geen beelden van haar aan het werk (cameraploegen mochten toen nog niet filmen tijdens opvoeringen), met uitzondering van een opname van de BBC, dat in 1964 het tweede bedrijf van 'Tosca' in Covent Garden mocht uitzenden op tv. Ik pik er een willekeurig fragment uit. Helaas was haar stem toen al een poosje niet meer in al te beste doen (haar topjaren op dat vlak lagen in de jaren '50), maar het blijft toch de moeite om te beluisteren èn te bekijken. Tegenspeler en booswicht van dienst is hier Tito Gobbi.

Uiteraard was zij niet de enige mooie of indrukwekkende stem/verschijning in het wereldje. Begin deze week snuffelde ik wat op You tube en trof leerde daar toevallig de naam van Joan Sutherland kennen, de zangeres van het bovenstaande fragment. Wie luistert, zal merken dat opera niet steeds synoniem hoeft te staan met bombast om indruk te maken en te ontroeren. Het is integendeel de ingehouden en beheerste zang die in deze om haar moeilijkheid bekend staande aria de luisteraar treft.
Sutherland heeft ook een bekroonde carrière gekend, en deed qua zangkwaliteiten blijkbaar helemaal niet onder voor Callas.

Voor wie geïnteresseerd is in operawerk van Maria Callas, bracht EMI in 1997 naar aanleiding van haar 20-jarig overlijden een hele reeks opnames uit, gaande van te pruimen tot absolute hoogtepunten in het genre. Enkele jaren geleden heb ik er een aantal gekocht uit nieuwsgierigheid. Probeer het ook eens, u zult het zich niet beklagen, denk ik. Kies bij voorkeur wel een zwarte uitvoering ; de blauwe zijn van iets mindere kwaliteit.